ئۇيغۇر مىللى ھەركىتى

سەناتور لىندسى گراھامنىڭ ۋاپاتىغا تەزىيە بىلدۈرىمىز

دۇنيانىڭ ھەر قايسى جايلىرىدىكى ئۇيغۇر جەمئىيەتلىرى سەناتور لىندسى گراھامنىڭ تۇيۇقسىز ۋاپات بولغانلىقى خەۋىرىنى ئاڭلاپ ناھايىتى قايغۇردى. بىز بۇ قىيىن كۈنلەردە ئۇنىڭ ئائىلىسىگە، يېقىنلىرىغا، خىزمەتداشلىرىغا ۋە جەنۇبىي كارولىنا خەلقىگە چىن كۆڭلىمىزدىن تەزىيە بىلدۈرىمىز. ئۇنىڭ ئالەمدىن ئۆتۈشى، ئۇنى سادىق جامائەت ئەربابى ۋە ئەركىنلىك بىلەن ئىنسانىي قەدىر-قىممەتنىڭ قوغدىغۇچىسى سۈپىتىدە تونۇغان نۇرغۇن كىشىلەرگە چوڭ يوقىتىش بولىدۇ. سەناتور گراھام ئۇيغۇر خەلقىنىڭ كۈچلۈك دوستى ئىدى. ئۇ جامائەت خىزمىتىدىكى يىللىرى جەريانىدا، ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقىنى ئاڭلىتىش ۋە خىتاي ھۆكۈمىتىنى ئىنسان ھوقۇقلىرىنى دەپسەندە قىلىشلىرى ئۈچۈن جاۋابكارلىققا تارتىشنى مەقسەت قىلغان قانۇن لايىھىلىرىنى ئىزچىل قوللاپ كەلدى. ئۇنىڭ ئادالەتكە بولغان تەۋرەنمەس سادىقلىقى ۋە زۇلۇمغا ئۇچرىغان جەمئىيەتلەر بىلەن بىر سەپتە تۇرۇش ئىرادىسى، ئەركىنلىك، جاۋابكارلىق ۋە خەلقئارا قوللاشنى ئىزدەۋاتقان سانسىز ئۇيغۇرلارغا ئۈمىد بەردى. ئۇيغۇر جەمئىيىتى نامىدىن، بىز سەناتور گراھامنىڭ پىرىنسىپقا تايانغان رەھبەرلىكى ۋە داۋاملىق قوللاپ كەلگەنلىكى ئۈچۈن چىن كۆڭلىمىزدىن مىننەتدارلىقىمىزنى بىلدۈرىمىز. ئۇنىڭ زۇلۇمغا قارشى تۇرۇش ۋە ئىنسان ھوقۇقلىرىنى قوغداشتىكى مىراسى ئۇنتۇلمايدۇ. ئۇنىڭ روھى شاد بولسۇن، ۋە ئائىلىسى ئۇنىڭ ھاياتى ۋە خىزمەت نەتىجىلىرىدىن كۈچ قۇۋۋەت ۋە تەسەللى تاپسۇن.

رابىيە قادىر: ب د ت نىڭ قىرغىنچىلىق مۇنازىرىسى ئۇيغۇر خەلقىنى چەتتە قالدۇردى

مەن 6-ئىيۇل كۈنى ب د ت ئومۇمىي يىغىنىدا ئۆتكۈزۈلگەن «قوغداش مەسئۇلىيىتى» ھەققىدىكى مۇنازىرىنى ئاڭلىغاندا، ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ئاۋازىنىڭ نەق مەيداندا ئاخىر بىر قېتىم ئاڭلىنىشىدىن ئۈمىد كۈتكەن ئىدىم. ئەكسىچە، يىغىندىكى سۈكۈت مېنىڭ يۈرىكىمنى پارە-پارە قىلدى. 6-ئىيۇلدىكى يىغىن قىرغىنچىلىق، ئۇرۇش جىنايەتلىرى، ئېتنىك تازىلاش ۋە ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەتلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا بېغىشلانغان ئىدى. شۇنداق تۇرۇقلۇق، دۇنيادىكى بىر ئېتنىك مىللەتكە قارىتىلغان، پاكىتلىرى ئەڭ تولۇق پۈتۈلگەن تۈركۈملەپ باستۇرۇش دېلولىرىنىڭ بىرى بۇ مۇنازىرىدە يوق ئىدى. يىللاردىن بېرى، ئۇيغۇر ئائىلىلىرى پارچىلاپ تاشلاندى. مىليونلىغان كىشىلەر تۈركۈملەپ نازارەت قىلىش، قالايمىقان تۇتقۇن قىلىش، مەجبۇرىي ئەمگەك، دىن ۋە تىل چەكلىمىسى، شۇنداقلا بالىلارنىڭ ئاتا-ئانىسىدىن ئايرىۋېتىلىشى قاتارلىق ئېغىر قىسمەتلەر ئاستىدا ياشاپ كەلمەكتە. بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى كىشىلىك ھوقۇق ئىشخانىسىنىڭ ئۆزىمۇ شىنجاڭدا (شەرقىي تۈركىستاندا) ئېغىر كىشىلىك ھوقۇق دەپسىنچىلىكى بولغانلىقىنى پاكىتلاپ چىقتى. ئۇيغۇر خەلقىنىڭ چەككەن ئازاب-ئوقۇباتلىرى، سىياسىي جەھەتتىن مۇنازىرە قىلىش قىيىن بولغانلىقى ئۈچۈنلا ھەرگىزمۇ ئۇنتۇلۇپ قالماسلىقى كېرەك. «قوغداش مەسئۇلىيىتى» پىرىنسىپى پۈتۈن دۇنياۋى ئومۇمىيۈزلۈك بولۇشى كېرەك. ئۇ بىر دۆلەتنىڭ ئىقتىسادىي كۆلىمىگە، سىياسىي تەسىرىگە ياكى خەلقئارا ئىشلاردا تۇتقان ئورنىغا باغلىق بولۇپ قالسا بولمايدۇ. ئەگەر بەزى قۇربانلار ئەسلىنىپ، باشقىلىرى كۆزدىن ساقىت قىلىنسا، خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ ئىشەنچلىكلىكى ئاجىزلاپ كېتىدۇ. مەن سۇدان، غەززە، ئۇكرائىنا، بېرما (مىيانمار) ياكى باشقا كرىزىسلارنى مۇنازىرە قىلىشنىڭ مۇھىملىقىدىن گۇمانلانمايمەن. ھەر بىر قۇربان ئادالەتكە ۋە قوغدىلىشقا لايىقتۇر. ئەمما ئۇيغۇر خەلقىمۇ كۆرۈلۈشكە ۋە ئاڭلىنىشقا لايىقتۇر. كىشىلىك ھوقۇق بىر مۇسابىقە ئەمەس، شۇنداقلا ھېسداشلىق قىلىشمۇ ھەرگىز تاللاپ چىقىرىلىدىغان نەرسە بولماسلىقى كېرەك. مەن ئەزا دۆلەتلەردىن 6-ئىيۇلدىكى مۇنازىرىدە نېمىنىڭ كەم بولغانلىقى ئۈستىدە ئەتراپلىق ئويلىنىشىنى ھۆرمەت بىلەن سورايمەن. سۈكۈت قىلىش قۇربانلارنى قوغداپ قالالمايدۇ. سۈكۈت قىلىش پەقەت خەلقئارانىڭ كۆزىتىشىدىن قېچىپ، ئەسبىيلىك بىلەن زۇلۇم قىلالايمەن دەپ ئويلايدىغانلارغا ئۈمىد بېرىدۇ، خالاس. مەن ھۆكۈمەتلەرنى بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىدا ۋە بارلىق خەلقئارالىق مۇنبەرلەردە ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ئېغىر قىسمىتىنى داۋاملىق ئوتتۇرىغا قويۇشقا چاقىرىمەن. «يەنە بىر قېتىم تەكرارلانمىسۇن» دېگەن ۋەدە، ھېچقانداق مۇستەسناسىز ۋە سىياسىي ھېساباتسىز، ھەر بىر خەلققە قارىتىلغان بولۇشى شەرت. تارىخ پەقەت ۋەھشىلىك سادىر قىلغانلارنىلا ئەمەس، بەلكى خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ ئەڭ ھالقىلىق پەيتتە ئوتتۇرىغا چىقىپ سۆزلەشكە جۈرئەت قىلغان-قىلمىغانلىقىنىمۇ سوتلايدۇ. رابىيە قادىر ئۇيغۇر مىللى ھەركىتى رەھبىرى

ھارماس، يانماس، كۇرەشچان بىر ئۇستازدىن ئايرىلدۇق

(ئۇستاز ئەخمەت ئىگەمبەردىنىڭ ۋاپاتىغا تەزىيە) ئەخمەت ئىگەمبەردى دېگەن بۇ ئىسىم مېنىڭ قەلبىمدە، جاپادىن قاچمايدىغان، يولىدىن يانمايدىغان ،مەيلى چوڭ ، مەيلى كىچىك ئىش بولسۇن، مىللەتكە مەنپەئەتلىكلا بولسا، ئالغا قاراپ ئىنتىلىدىغان كۇرەشچان بىر روھنىڭ سىمۋولىدۇر. مەرھۇمنىڭ ھاياتىنىڭ كوپ قىسمى تۇرمە ۋە ھىجرەتتە ئوتتى، چەكلىك ئىمكانلاردىن تولۇق پايدىلىنىپ، مىللىتى ئۇچۇن ئوچمەس خىزمەتلەرنى قىلدى؛ ئوقۇش، ئىزدىنىش، ھەقنى يېزىش ۋە سوزلەش، ئەتراپدىكىلەرنى ھەق يولغا تەشكىللەش ئۇنىڭ ھايات مۇساپىسىنى بېزىدى. خىتاي مۇستەملىكىچىلىكىگە خاتىمە بېرىش، ھۆر ، مۇستەقىل شەرقى تۇركىستان دولىتىنى ئەسلىگە كەلتۇرۇش ئۇنىڭ تىنىمسىز كۇرىشىنىڭ ئاخىرقى پەللىسى ئىدى. ئۇ بۇ غايىسىگە يېتەلمىگەن بولسىمۇ، ئارقىسىدا، ئەنە شۇ غايە ئۇچۇن توختىماي كۇرەش قىلىدىغان بىر سەپنىڭ، بىر قوشۇننىڭ شەكىللىنىشىگە تەسىر كورسەتتى. مەنمۇ مەرھۇمنىڭ ھاياتىدىن ئىلھام ئالغان، يازمىلىرىدىن روھىمغا كۇچ توپلىغان، ئۇنى ئۇلگە ئالغان، ئۇنىڭدەك بولۇشقا تىرىشقان پائالىيەتچىلەردىن بىرىمەن. يولدۇشۇم سىدىق ھاجى روزىنىڭ دوستى ۋە ئۇزۇن يىللىق سەپدىشى بولۇشى، خىتاي تۇرمىسىنىڭ ئازابىنى چەكىشتەك ئورتاق نۇقتىمىز، ئارىمىزدىكى سەبداشلىق مۇناسىۋتىمىزنىڭ مۇستەھكەم ۋە ئۇزۇن داۋام قىلىشىغا ۋەسىلە بولغان ئىدى. سائەتلەپ تېلىپونلاردا سوزلەشتۇق، كۇنلەپ داستىخان ئۇستىدە مۇڭداشتۇق، گېپىمىز تۇگىمىدى. ھاياتىدا كوپلىگەن ئەزىيەتلەرنى چەككەن بولسىمۇ، تەشكىلاتچىلىق ئىشلىرىدا كوپلىگەن مۇشەققەتلەرگە دۇچ كەلگەن بولسىمۇ، مىللىتىدىن شىكايەت قىلمىدى، سەپداشلىرى ئۇستىدىن قاخشىمىدى. دۇچ كەلگەن پۇتۇن قىيىنچىلىقلارنىڭ ،ئوڭۇشسىزلىقلارنىڭ يىلتىزىنى ھەقلىق ھالدا خىتاي مۇستەملىكىچىلىكىدىن كوردى؛ كۈرەش نىشانىنى خىتاتغا مەركەزلەشتۈردى. مۇھاجىرەتتە تەشكىللەنگەن غوللۇق تەشكىلاتلارنىڭ ، كاتتا پائالىيەتلەرنىڭ ھەممىسىدە ياكى قۇرغۇچى، ياكى رەھبەر ياكى پىدائىي بولۇپ رول ئالدى، مەرتىۋە تالاشمىدى، خىزمەت تاللىمىدى. مەن موھتىرەم ئۇستاز، ئەخمەت ئىگەمبەردىگە ئاللاھتىن رەخمەت، ئائىلە-تاۋابائىتىغا سەۋر- تاقەت تىلەيمەن. مەرھۇمنىڭ روھىي شات بولغاي؛ ئۇنىڭ بىرلىك-ئىتتىپاقلىق ئاساسىدىكى تەشكىلاتچىلىق روھىي ھەممىزگە ئۇلگە بولغاي. رابىيە قادىر

رابىيە قادىر: تايلانددىن قايتۇرۇلغان ئۇيغۇرلار ئۇنتۇلماسلىقى كېرەك

تايلاندىن 40 نەپەر قېرىندىشىمىزنىڭ خىتايغا قايتۇرۇلغىنىغا ئۆتكەن ھەپتە نەق بىر يىل بولدى. مەزكۇر قېرىنداشلىرىمىز دۇنيانىڭ ئادالىتىدىن ئۈمىد كۈتكەن ئىدى، مۇھاجىرەتتىكى قېرىنداشلىرى بولغان بىزلەردىن ياردەم كۈتكەن ئىدى. گەرچە پائالىيەتچىلىرىمىز پۈتۈن تىرىشچانلىقنى كۆرسىتىپ باققان بولسىمۇ، تايلاند ھەق تەرەپتە ئەمەس، پۇل تەرەپتە تۇردى. خىتاي پۈتۈن دىپلوماتىك ۋە ئىقتىسادىي كۈچىنى ئىشقا سېلىپ، ئامېرىكا قاتارلىق دۆلەتلەرنىڭ ۋە ب د ت نىڭ ئاگاھلاندۇرۇشىغا قارىماي، ئۇيغۇرلارغا دۇنيانىڭ ھېچ نەرىدە ئارام بەرمەسلىك مەقسىتىگە يەنە بىر قېتىم يەتتى. گەرچە بۇ ۋەقە يۈز بەرگىنىگە بىر يىل بولغان بولسىمۇ، ئۇ ۋەقەدىن يۈرىكىمىزدە پەيدا بولغان ئازاب ئۇنتۇلغىنى يوق؛ چۈنكى بۇ ھەقتىكى خەلقئارا مۇنازىرىلەر ۋاقىت ئۆتكەنسېرى بېسىققان بىلەن، ئۇ قېرىنداشلىرىمىزنىڭ ئۈستىدىكى بېسىم، زورۋانلىق ۋە قىيىن-قىستاق ۋاقىت ئۆتكەنسېرى چوڭىيىدۇ. خىتاي بۇ تۈر ۋەھشىيلىكلىرى ھەققىدىكى ئىنكاسلارغا جىم تۇرۇۋېلىش پوزىتسىيەسىنى تۇتۇش ۋە ۋاقىت ئۆتكۈزۈش مېتودى بىلەن، ۋەقەنى ئۇنتۇلدۇرۇشقا تىرىشىدۇ. شۇڭا مەن خەلقئارا تەشكىلاتلارنى تايلانددىن قايتۇرۇلغان ئۇيغۇرلارنى ئۇنتۇماسلىققا، خىتايدىن داۋاملىق ئۇلارنىڭ بىخەتەرلىكى ھەققىدە مەلۇمات تەلەپ قىلىشقا چاقىرىمەن، شۇنداقلا بۇ ھەقتىكى تىرىشچانلىقىنى توختاتماي كېلىۋاتقان پائالىيەتچى قېرىنداشلىرىمنى ئالقىشلايمەن ۋە ئۇلارغا مىننەتدارلىقىمنى بىلدۈرىمەن.

يازغۇچى يۇجەل تانايغا ئوچۇق مەكتىپ

ھۆرمەتلىك يۇجەل تاناي ئەپەندى، مەن سىزنى بۈگۈنGە قەدەر ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردىكى يازمىلىرىڭىزدىن تونۇپ كەلگەن ئىدىم. بىز ھەققىدە يازغان خەۋەر-ماقالىلىرىڭىزنىڭ كۆپلۈكى ۋە ئۇنىڭدىكى مىللىي ھىس-تۇيغۇلارغا قاراپ، سىزنى ئىسمىنى تۈركچە قويۇۋالغان بىر ئۇيغۇر يازغۇچى دەپ تەخمىن قىلىپ كەلگەن ئىدىم. سىزنىڭ يازمىلىرىڭىزدا يازغۇچى، matbuat ھەق-ھوقۇمچىلىرىنىڭ ئىككى ئايلىق قاماق جازاسىغا ئۇچرىغانلىقىڭىز ھەققىدىكى خەۋەرنى كۆرىدىغان بولسام، سىزنىڭ بىر تۈرك يازغۇچى ئىكەنلىكىڭىز ماڭا ئايدىڭلاشتۇردى ۋە ماڭا ئوي سالدى. Dىمەك قېرىندىش خەلقلىرىمىز ئىچىدە بىزنى بىزدىنمۇ تېخى ياخشى چۈشەنگەن، بىزنىڭ دەردىمىزنى بىزگە ئوخشىشىچە تولۇق ھېس قىلغان، بىز ئۈچۈن گەپ قىلىشنى مىللىي ۋە ئىنسانىي مەسئۇلىيەت دەپ تونۇپ، ئۇنىڭ ئىجراسىنى كۈندىلىك ھاياتىنىڭ بىر پارچىسىغا ئايلىندۇرغان قېرىندىشلىرىمىز بار ئىكەن. ئۆزى ئاياق بېسىپ باقمىغان زېمىندىكى قېرىندىش بىر خەلقتىڭ دەردىنى بۇ قەдәр تولۇق چۈشۈنۈش يالغۇز تىنماس كۆزىتىش ۋە ئىزدەشنىلا تەلەپ قىلىپ قالماي، يۇقىرى بىر مىللىي ۋە ئىنسانىي مەسئۇلىيەت تۇيغۇسىنى تەلەپ قىلىدۇ. سىزدىكى شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسىگە بەرگەن زېھنىڭىز، ۋاقتىڭىز ۋە پىداكارلىقىڭىز بىزنىڭ ئىچىمىزدە بىر قىسم زىيالىلىرىمنىمۇ ئويغا سالىدۇ دەپ ئويلايمەن ۋە ۋىجداننى ئويغاتىدۇ دەپ ئىشەنمەن. ئۈستىڭىزدىن شېكايت قىلغان مېۋلۇدە ئەزىزلەرنىڭ ھاياتىدا جان بېقىشتىن باشقا ئارزۇسى بولمىغان، جېنىنى بېقىش ئۈچۈن ھەرقانداق نومۇسسزلۇق ۋە ساتقۇنلۇقتىن ئۆزىنى tartmaydighan ۋە ھەرقانچە ئېغىر تەنكېددىنمۇ بايرام بولمايدىغان بىرەسى ئىكەنلىكى ئېنىق. مۇنداق مخلۇقاتلار ئۈستىدە گەپ قىلىشنىڭ ئۆزىمۇ ئارتۇقچە. ئەمما مىللىتىمىزنىڭ ئېغىر كۈنلىرىدە — ئۈچ مىليوندىن ئارتۇق ئىنسان لاگېرلاردا ئازاپ چېكىۋاتقان بۇ كۈندە، جىنايەتچى خىتاي دۆلىتى بىلەن بىر مەيداندە تۇرغان، ئۇيغۇر خەلقي ئۈچۈن ھەققنى سۆزلىگەن بىر يازغۇچى ئۈستىدىن شېكايت قىلىشقا يۈزى قىزرمىغان بۇ مەخلۇقاتنىڭ جازاسىز قالمايدىغانلىقىغا ئىشەنمەن. شۇنداقدا، قانون دۆلىتىنىڭمۇ ئاجىز نۇقتىلىرى بولىدۇ، ئۇنىڭ ئالتۇندەك قىممەتلىك قانۇنىنىڭ خائىنلارمۇ، ساتقۇنلارمۇ پايدىلىنىۋالالايدىغان يوتۇقلۇرى بولىدۇ. بۇ نۆۋەت سىزنىڭ جازاغا ئۇچرىشىڭىز دەل شۇ يوتۇقتىن كەلگەن سەۋەب. ئىشەنىمەنكى، تۈρκىيە قانۇنلىرى مۇكەممەللىشىش جەريانىدا قېرىندىش خەلقلىرىنىڭ ھەق-ھوقۇقلارىنى قوغدىيالايدىغان، ساتقۇنلىرىنى ۋە خائىنلىرىنى جازالايدىغان ماددىلارغا ئورۇن بېرىدۇ. بۇ ئالغان جاۋاب سەۋەبلىك ميدانىڭىزدە ئۆزگۈرۈش بولمىغانلىقى، ئەكسىچە ھەق تەرىپتە تېخىمۇ چىڭ تۇرىدىغانلىقىڭىز بايانات ۋە ئىنكاسلىرىڭىزدىن مەلۇم. بارەكاللا! ئاللاھ ھەق يولدىكى قەدىمىڭىزدىن گۈللەر ئۈندۈرگۈسۇن، تېنىڭىز سالامەت بولغاي!!! رابىيە قادىر

پىداكار سەبدىشىمىز پەرھات يورۇڭقاشنىڭ ۋاپاتىغا تەزىيە

رابىيە قادىر قەدىر-قىممىتىمىزنى ئۇرۇمچىدىن باشلاپ بىلىشكەن، ھەمكارلىقىمىز، شۇ يەردىن باشلانغان ئىدى. 2005-يىلى تۇرمىدىن قويۇپ بېرىلىپ مۇھاجىرەتتە ھەرىكەتكە ئوتكىنىمدە ، ئۇ مەن بىلەن ئەڭ دەسلەپ قول تۇتۇشقانلاردىن بىرى. بۇ جەرياندا ئۇ، بەزىدە سىياسىي مەسلىھەتچىم، بەزىدە كاتىبىم، بەزىدە سەبدىشىم بولۇپ ۋەزىپە ئۆتىدى؛ سەپەرلىرىمدە بەزىدە شوپۇرۇم ، بەزىدە ئاشپىزىم بولۇپ خىزمەت قىلدى. خىزمەتنى چوڭ-كىچىك دەپ ئايرىمىدى، ۋەزىپىنى يۇقىرى-تۆۋەن دەپ تاللىمىدى؛ ۋەزىيەتتىن نىمە تەقسىملەنسە شۇنى ئۇستىگە ئالدى، ئۇستىگە ئالغان ۋەزىپىسىنى تولۇق ئادا قىلدى. ئاخباراتچىلىق ئۇنىڭ ئاساسلىقى خىزمەتلىرىدىن بىرى بولدى؛ ئەمما ئەمگەكلىرىگە ئاساسەن ھەق ئالمىدى. 4 جانلىق بىر ئائىلىنىڭ دادىسى بولغان بىر كىشى ئۇچۇن، بۇنداق پىداكارلىقىنى بىر يىل، ئىككى يىل قىلىش ئاسان بولۇشى مۇمكىن، ئەمما 30 يىل قىلىش ، قىلغاندىمۇ، ئىزچىل قىلىش ئاسان ئەمەس. پەرھات يورۇڭقاش دېگەن بۇ ئىسىم، 1990-يىللاردا تۈركىيىدە چىققان شەرقى تۈركىستان گېزىتى، شەرقى تۈركىستان ياشلىرى، گېرمانىيىدە چىققان بىرلىك جورنىلى، ئۇچقۇن گېزىتى قاتارلىق بارلىق گېزىتلەردە ۋە بىر قىسىم كىتابلاردا ئۇچرايدۇ. ئۇنىڭ سىماسى شەرقى تۈركىستان ئۇچۇر مەركىزى ۋە دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ تېلىۋىزىيەسى قاتارلىق كۆك بايراق لەپىلدىگەن ھەممە ئىكرانلار تەڭ پەيدا بولىدۇ. مەرھۇمنىڭ ۋەتەندىن ئايرىلىشى جاپالىق بولغان، تۈركىيىدە پاناھلىنىپ تۇرغان يىللىرىمۇ قىيىنچىلىق ئىچىدە ئۆتكەن؛ گېرمانىيىدىكى تىرىكچىلىك ھاياتىمۇ، ئۇنىڭ بىلىمى، كەسپىي، مەدەنىيەت سەۋىيىسىگە ئۇيغۇن شەكىلدە يۇكسەكلىكتە بولمىدى؛ ئەل قاتارى بىر خىزمەت بىلەن ئائىلىسىنى قامدىدى. ھايات يولىدىكى بۇ قىيىنچىلىقلار، ئۇنىڭ تەشكىلاتچىلىق ۋە ئاخباراتچىلىق ئىشلىرىدىكى قىزغىنلىقىنى پەسەيتەلمىدى. ئۇ بۇ قىيىنچىلىقلارنى يېڭىش داۋامىدا ھېچكىمدىن قاخشىمىدى، ھېچكىمدىن ياردەم كۈتمىدى، دۇچ كەلگەن قېيىنچىلىقلىرىنى يۇمۇرغا ئايلاندۇرۇپ، ئەتراپىدىكىلەرگە روھ بەردى. داۋادا پىداكارلىقنىڭ بىر ئۈلگىسى. چەتەلدىكى سانىمىزنىڭ ئازلىقى سەۋەبىدىن، پەرھات يورۇڭقاشتەك پىداكار كىشىلەرنىڭ سانى ئېھتىياجىمىزغا نىسبەتەن ئېيتقاندا بەكلا تۆۋەن. مەرھۇمنىڭ ئۆلۈمى، مۇھاجىرەتتىكى مىللىي ھەرىكىتىمىزدە بىر بوشلۇق پەيدا قىلىدۇ؛ ئاللاھ پەرھات يورۇڭقاشتەك، پىداكارلىرىمىزنى مىڭلاپ يېتىشتۇرۇپ، سېپىمىزدىكى بوشلۇقلارنى تولدۇرغاي، ئىشىمىزنى ئاسان قىلغاي. مەرھۇمنىڭ ياتقان يېرى جەننەتى فىردەفىس بولغاي!!!! ئايالى ۋە پەرزەنتلىرىگە، پۇتۇن ئۇرۇق-تۇققانلىرىغا سەۋر ۋۈ چىدام ئاتا قىلغاي!!!!

خىتاي دۇمباقچىلىچىقى تۈرك قېرىنداشلىرىمىزغا ياراشمىدى

رابىيە قادىر، شۆھرەت ھوشۇر بىر قىسىم تۈرك مۇخبىرلىرىنىڭ ۋەتىمىز شەرقى تۈركىستان زىيارىتى ھەققىدە ئېلان قلىۋاتقان تەسىراتلىرى بىزنى بىئارام قىلدى. بىئارامچىلىقىمىز، بايانلىرىنىڭ تەسىر كۈچىدىن ئەمەس، » تۈرك مۇخبىرلىرى» دېگەن بۇ نامنىڭ، تېىخىمۇ مۇھىمى » تۈرك» دېگەن قەلبىمىزدىكى بۇ ئۇلۇغ نامنىڭ خىتاي دۇمباقچىلىرىنىڭ قاتارىدا ئورۇن ئېلىشى. بىز ھەقىقەتنىڭ، ئادالەتنىڭ ، باتۇرلۇقنىڭ سىمۋولى دەپ بىلىدىغان بۇ ئوبرازنىڭ خىتايدىن ئىبارەت بۇ زالىمغا يانتاياق بولۇشى، ئۇنىڭغا خوشامەت قىلشى. خىتاي 7 يىلدىن بېرى تەشكىللەۋاتقان بۇ خىل قورچاق زىيارەتلەرگە ئوخشاشلا ۋەتىنىمىزدە پوزىتسىيەمىزنى بىلدۈرمەكچىمىز. زىيارەتچىلەردىن مەردان يانارداغ ئۆزلىرى ئۇچراتقان- توپلۇشۇپ ئۇسسۇل ئويناۋاتقان كىشىلەرنى ، ئۇلارنىڭ بەخت-سائادىتىنىڭ ئىسپاتى دەپ تەسۋىرلەپتۇ. ھەتتا، كۆرگەنلىرىنىڭ ھېچقانداق مۇراسىم ئورنى ياكى ۋاقتى ئەمەسلىكىنىمۇ ئەسكەرتىپتۇ.ئۇيغۇرلارمۇ باشقا مىللەتلەرگە ئوخشاشلا ئۇسسۇلنى توي-توكۇن، ھېيت-بايرام، كۆڭۈل ئېچىش سورۇنلىرىدا ئوينايدۇ. ئەگەر بازارنىڭ ئوتتۇرىسىدا بىر توپ كىشى سەۋەپسىزلا ئۇسۇلغا چۈشكەن بولسا، بۇلار چوقۇم ئەقلى ۋە پىسخىكىسى بىنورمال كىشىلەر ياكى ئۇسۇل تەشكىللەنگەن بىر پائاليەت بولغان بولىدۇ. ئوتتۇرىدا بىر رىياسەتچىنىڭ ۋە تەرتپ ساقلىغۇچىنىڭ يوقلۇقى مۇخبىر دېگەندەك سەھنىنىڭ تەبىىلىكىنى ئەمەس، تەشكىللىگۈچىنىڭ ئۆزىنى دالدىغا ئالغانلىقىنىڭ ئىپادىسى. بۇ زىيارەتچىلەر، مۇشۇنچىلىك بىر ھەقىقىتنى بايقىيالمىغۇدەك دەرىجىدە ئەخمەقمىدۇر ياكى سەھنە ئۇلارنىڭ زىيارەت مۇددئىسىغا ئۇيغۇن كەلگەنلكى ئۈچۈن بىلمەسكە سېلىۋاتامدۇ؟ ئۇسۇل ئوينىغۇچىلارنىڭ چېھرىدىن مەلۇمكى ئۇلار ۋاقىت ۋە سورۇن تاللىماي ئۇسۇلغا چۈشىدىغان دەرجىدە بىنورمال ئىنسانلار ئەمەس، مەجبۇرى ئەكىلىنگەنلىكى ئېنىق. ئېلىكترونلۇق نازارەت سېستىمىسىدا باشقۇرۇرىلىۋاتقان بىر جەمىيەتتە تەرتىپ ساقلىغۇچىلارنىڭ كۆرۈلمەسلىكى ئۈجەپلىنەرلىك ئىش ئەمەس ئىدى ئەسلىدە! زىيارەتچىلەردىن مەھمەت ئەلى گۈلەر ئۇيغۇر تىلىنىڭ چەكلەنمىگەنلىكىگە شاھىد بولغانلىقىنى تىلغا ئاپتۇ ، مىسال سۈپىتىدە ۋىۋىسكىلارنىڭ ئىككى خىل تىلدا يېزىلىدىغانلىقى ۋە ئۇيغۇرچە گېزىتنىڭمۇ بارلىقىنى كۆرسىتىپتۇ. شۇسى ئېنىقكى، تىل چەكلەندى دېگەنلىك، «بۇ تىلنى سۆزلىشىدىغان بىر ئادەم قالمىدى» دېگەنلىك ئەمەس. دېيىلىۋاتقىنى،» ئۇيغۇر تىلىدا مائارىپ يوقالدى، ئۇيغۇر تىلىنى ھۆكۈمەت ئورگانلىرىدا ئىشلىتىش ئەمەلدىن قالدۇرۇلدى؛ ئۇيغۇر تىلىنىڭ مەۋجۇتلۇق ۋە تەرەققىيات ئىستىقبالى يوقىتىلدى» دېگەنلىكتۇر. ئەلۋەتتە ۋىۋىسكىلاردا ئىككى خىل يېزىقنىڭ بولۇشى، مەۋجۇد رېئاللىقنى پەدەزلەش ئۇچۇندۇر؛ ئۇيغۇر تىلىدا بىرقانچە رادىئو ۋە گېزىتنىڭ ساقلىنىپ تۇرۇشى، ھۆكۈمەتنىڭ، خىتاي تىلى بىلمۈيدىغان خېلى بىر قىسىم ئۇيغۇرلارنى ئىدارە قىلىش -ئۆزلىرىنىڭ سىياسەت -قانۇنلىرىنى ئۆگىتىش ئۇچۇندۇر. ئۇيغۇر تىلىنىڭ كوچا تىلى بولۇپ داۋام قىلىشى خىتاينىڭ مەرھەمىتىدىن ئەمەس، تىلنىڭ تەبىي ئۆزىنى ساقلاش فونكىتسىيەسى ۋە ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ئۆز مەدەنيىەتىگە مۇھەببەت ۋە ئەجداتلىرىغا ساداقىتىنىڭ نەتىجىسىدۇر. زىيارەتچىلەر يەنە ئۈرۈمچىدە يىغىۋېلىش لاگىرلىرىنى كۆرمىگەنلىكىنى ۋە ھېچكىمنىڭ يىغىۋېلىش لاگېرى بار دېمىگەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرگەن. خىتاي ھوكۇمىتىدىن لاگىرنى كۆرسىتىشنى كۈتۈش، لاگىرنىڭ زىيانكەشلىكىگە ئۇچرىغان خەلقتىن لاگىرنىڭ بارلىقىنى پاش قىلىشنى ئۈمىد قىلىش، نورمال بىر ئەقىل ئىگىسىنىڭ ئىشى ئەمەس. خىتاي يىغىۋېلىش لاگىرلىرى بارلىقىنى ، ئۇنىڭ ئاتالمىش كەسپىي تەربىيىلەش ئورنى ئىكەنلىكىنى ، قۇرۇلۇپ ئىككى يىل ئۆتكەندە ئۆزلىرى ئېتىراپ قىلىپ بولغان . ئەگەر مەزكۇر زىيارەتچىلەرنىڭ لاگىرلارنىڭ بار-يوقلۇقىنى بىلىش ئارزۇسى راست بولسا، ئۈرۈمچىگە بېرىشىنىڭ ھاجىتى يوق ئىدى؛چۈنكى ئىستانبۇلدىكى 30مىڭدىن ئارتۇق ئۇيغۇردىن خالىغان 100 نەپىرى بىلەن كۆرۈشسە، ئۇلارنىڭ 95ئى ئائىلىسىدىن بىر بىلەن 5كە قەدەر كىشىنىڭ غايىپ ئىكەنلىكىنى ئېيتىدۇ؛ بۇ دەرىجىدە زور غايىپلىقنىڭ سىرى پەقەت يىغىۋېلىش لاگېرىنىڭ مەۋجۇتلۇقى بىلەنلا ئىزاھلىنالايدۇ. مەردان يانارداغ ھىچ ئىككىلەنمەي، ئۇيغۇرلارنىڭ تۇرمۇش سەۋىيىسىنىڭ يۈكسەك ئىكەنلىكىنى، بوينىدىن باغلاپ تارتسىمۇ تۈركىيىگە كەلمەيدىغانلىقىنى ئېيتقان. تۈركىيە كۆچمەنلەر ئىدارىسىنىڭ تىزىمىدىكى 30مىڭدىن ئارتۇق ئۇيغۇر قانداق كېلىپ قالغاندۇ؟ بۇ باياندىن قارىغاندا ، بۇ زىيارەتچىلەرنىڭ پاكىت ۋۈ مەنتىق دېگەن بىر ئۇقۇمى يوقتەك ، پەقەتلا تەشۋىقاتچىلىقتىن ئىبارەت بۇ ۋەزىپىنى ئادا قىلىپ، بۇ سەپەردە يىگەن-ئىچكەن، ئوينىغان-كۈلگەنلىرىنىڭ ھەققىنى بېرىۋېتىش ۋە يەنە بىر قېتىملىق كوڭۇللۇك سەپەرگە يول ھازىرلاش كويىدىدەك قىلىدۇ. گەرچە بۇ زىيارەتچىلەرنىڭ تۈرك خەلقىغىلا ئەمەس، تۈرك مۇخبىرلىرىغىمۇ ۋەكىللىك قىلالمايدىغانلىقىنى ئېنىق بىلسەكمۇ، بۇنچە ئەرزان نەپسى يامانلىقنى 3 قىتئەنى 500 يىلدىن ئارتۇق ئىدارە قىلغان بىر مىللەتنىڭ ھەرقانداق بىر ئەزاسىغا ئۇيغۇن كۆرمىدۇق. بۇ خوشامەت، بۇ ئەخمەقلىق، بۇ مەنپەئەتپەرەستلىك تۈرك مۇخبىرلرىنىڭ مۈيلى سول ، مەيلى كومۇنىست، مەيلى لىبىرال ھىچقانداق بىر تەبىقىسىغە ياراشمىدى. بىز تۈرك خەلقىنى ھەققانىي بىر جامائەت پىكرى جاازسى بىلەن بۇلارنىڭ ھەددىنى بىلدۈرۈشكە چاقىرىمىز. بۇ مۇخبىرلار ئەنقەرەدىكى خىتاي كونسۇلخاسى تەمىنلىگەن ئىمكانلار بىلەن ۋەتىنىمىزنى بىر ھەپتە زىيارەت قىلىپ بۇ دۇمباقنى چېلىۋاتقان بولسا، بىز مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلار ئەنە شۇ زېمىندا تۈغۇلۇپ ئۆسكەن، » ۋەتەن ئۈچۈن ۋەتەندىن ئايرىلىش»قا مەجبۇر بولغان ۋە بۇ سەۋەپتىن ھەر بىرىمىزنىڭ 10-20 لاپ ئۇرۇق-تۇغقانلىېرى تۈرمىدۈ جازا ئۆتەۋاتقان گۇۋاھچىلار سۈپىتىدە خەلقىمىزنىڭ ئاۋازىنى دۇنياغا يەتكۈزىۋاتىمىز. خەلقمىز ھەق -ئادالەت ۋە مىللىي ئازاتللىق كۈرىشىدە بۇرۇندىنلا تۈركلىكتىن، تۈركىيە جۇمھۇريىتىدىن ئىلھام ئىلھام ئېلىپ كەلگەن. شۇڭا بىز تۈرك خەلقىدىن ئاۋازىمىزغا ئاۋاز قوشۇپ بېرەلمىسىمۇ، توسالغۇ بولماسلىقنى، دۈشمىىنىنىمىزنىڭ دۇمبىقىنى چالمھسلىقىنى تەلەپ قىلىمىز.

سۆھبەت: شەرقى تۈركىستان ئۇيغۇر ئالىي كېڭىشىدىن- شەرقى تۈركىستان مىللىي كېڭشىگە نەزەر

بارلىق قېرىنداشلارنىڭ ئۇلۇغ رامازان ئېيىغا مۇبارەك بولسۇن

# بارچە ئۇيغۇر خەلقىمىزنىڭ مۇبارەك رامازان ئېيىنى سەمىمىي تەبرىكلەيمەن! بۈگۈن مىللىتىمىز خىتاينىڭ سىستېمىلىق قىرغىنچىلىق سىياسىتى ۋە ئېغىر كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكى ئاستىدا تارىختىكى ئەڭ ئېغىر كۈنلەرنى بېشىدىن ئۆتكۈزمەكتە. مىليونلىغان قېرىنداشلىرىمىز لاگېرلاردا، تۈرمىلەردە ۋە مەجبۇرىي ئەمگەك مەيدانلىرىدا ئىزتىراپ چەكمەكتە. مۇشۇنداق ئېغىر سىناق دەۋرىدە، ئۇيغۇر خەلقى سۈپىتىدە بىزنىڭ تېخىمۇ كۈچلۈك ئىتتىپاقلىشىشىمىز، ئۆملۈشىشىمىز، بىر-بىرىمىزگە كۆيۈنۈشىمىز ۋە ياردەمدە بولۇشىمىز زۆرۈردۇر. پەقەت بىرلىكتە تۇرغاندىلا، بىرلىكتە كۈچ چىقارغاندىلا، بىز ۋەتىنىمىزنىڭ ئەركىنلىكى ئۈچۈن ئاۋاز چىقىرالايمىز. رامازان ئېيىدەك مۇشۇ مۇقەددەس ئايدا، بارلىق ئۇيغۇرلارنى ئۆز ئارا يۈز بەرگەن كۆڭۈلسىزلىكلەرنى ئۇنتۇشقا، بىر-بىرىنى كەچۈرۈشكە ۋە ئىتتىپاقلىشىشقا چاقىرىمەن. ئىختىلاپلار ۋە تالاش-تارتىشلار بىزنى ئاجىزلاشتۇرىدۇ، ئەمما مېھىر-مۇھەببەت ۋە ئۆز ئارا ھۆرمەت بىزنى كۈچلەندۈرىدۇ. مىللىتىمىزنىڭ كەلگۈسى، پەرزەنتلىرىمىزنىڭ ئىستىقبالى بىزنىڭ قانچىلىك ئىتتىپاق بولالايدىغانلىقىمىزغا باغلىقتۇر. بۇ مۇقەددەس ئايدا، بىرلىكتە ئاللاھقا دۇئا قىلايلى. ھەممىمىزنىڭ قەلبىدە ئۇيغۇر مىللىتىگە بولغان مۇھەببەت، ۋەتىنىمىزنىڭ ئەركىنلىكىگە بولغان ئىشەنچ ئۇلغايسۇن. ئاللاھ تائالا ھەممىمىزگە سەۋر، غەيرەت ۋە ھىدايەت ئاتا قىلغاي. رامازانىڭىز مۇبارەك بولسۇن! رابىيە قادىر ئۇيغۇر مىللىي ھەرىكىتى رەھبىرى 10-مارت، 2025

رابىيە قادىر : تايلاندىكى ئۇيغۇرلارمۇ خەلقئاارا مۇناسىۋەتلىكلەردىكى ئادالەتسىزلىكنىڭ قۇربانىغا ئايلاندى

27 » ‏-فېۋرال» تارىخىمىزدىكى ئۇنتۇلغۇسىز قاراڭغۇ كۈنلەردىن بىرىگە ئايلاندى. خىتاي 11 يىللىق بېسىم ۋە ئالداشلىرىدىن كېيىن، تايلاندىكى ئۇيغۇرلارنى قايتۇرۇپ ئەكەتتى. دۇنيادىن ئىنسانىي ياردەم كۈتكەن 40 قېرىندىشىمىز، خىتاي-تايلاند شېرىكچىلىكىنىڭ قۇربانىغا ئايلانلاندى. شاھىت بولدۇمكى، بۇ ئۇيغۇرلارنى قۇتقۇزۇش مەسىلىسىدە، پۈتۈن دۇنيادىكى ئۇيغۇر پائالىيەتچىلىرى ۋە خەلقئاارا تەشكىلاتلار بارلىق تىرىشچانلىقىنى كۆرسەتتى. ئەمما خىتاي-تايلاند ھەمكارلىقىنىڭ ئالدىدا ئاجىز كېلىپ قالدى. ئۇيغۇر ۋەزىيىتىگە كۆڭۈل بۆلەتۋاتقان بىر قىسىم ھۆكۈمەت ئەربابلىرى خىتاي ۋە تايلاندقا بەزى ئاگاھلاندۇرۇشلارنى بەرگەن بولسىمۇ، خىتاينى پەيلىدىن ياندۇرۇشقا يارىمىدى. نەتىجىدە خەلقئاارا مۇناسۋىەتتىكى ئادالەتسىزلىكنىڭ يەنە بىر قېتىم قۇربانىغا ئايلاندۇق. خىتاي تەرەپ بۇ قېتىم، تەشۋىقاتىدا پەرقلىق بىر يول تۇتتى، قايتۇرۇلغانلارنىڭ چىگرا ئەتكەسچىلىرىنىڭ قۇربانى ئىكەنلىكى، يۇرتدىكى ئۇرۇق-تۇققانلىرىنىڭ تەلىبى بويىچە قايتۇرۇپ ئەكەتكەنلىكىنى تىلغا ئالدى، تايلاندمۇ، خىتاينىڭ ئۇلارنى جازالىماسلىققا ۋە ئائىلىسىگە قايتۇرۇشقا ۋەدە بەرگەنلىكىنى بايان قىلدى. دېمەك ھەر ئىككى تەرەپ، شېرىكلىشىپ ئۆتكۈزگەن جىنايىتىنى يوشۇرۇشنىڭ كويىدا. پاكىتلار كۆرسىتىپ تۇرۇپتۇكى، خىتاي چىگراسىدىن رۇخسەتسىز چىققان، ب د ت دىن پاناھلىق تىلگەن، چەتئەلدىكى ئۇيغۇر پاالىيەتچىلىرىدىن ياردەم سورىغان، بۇ ئۇيغۇرلارنىڭ جازاسىز قېلىشى مۈمكىن ئەمەس؛ بىر-ئىككىسى كۆرگەزمىلىك ئۈچۈن ئائىلىسىگە قايتۇرۇلغان تەقدىردىمۇ، بۇ قايتا تۇتۇلماسلىقىنىڭ كاپالىتى ئەمەس. شۇنداق بولغاچقا، ئۇ پاناھلانغچىلار، ئامال بولمىغاندا تايلاند تۈرمىسىدە قاپقېلىش، ئەمما خىتايغا قايتۇرۇلماسلىقنى مۇراجىئەت قىلغان . بۇ مۇراجىئەتمۇ رەھىمسىزلەرچە ۋە نومۇسسىزلارچە رەت قىلىندى. مەن بۇ مۇناسىۋەت بىلەن ئالدى بىلەن ئىنسان قېلىپىغا تېخىچە كىرىپ بولالمىغان خىتاي ھۆكۈمىتىگە ۋە پۇل ئۈچۈن جىنايەتكە شېرىكلەشكەن تايلاند ھۆكۈمىتىگە لەنەت ئوقۇيمەن. دۇنيا جامائىتى ئۇنتۇماسلىقى كېرەككى، ھازىر قايتۇرۇلغانلارنىڭ ئۆزلىرىنىڭلا ئەمەس، چەتئەل سەپىرىنىڭ ئالدى ۋە داۋامىدا ئۇچراشقان، ئالاقىلاشقان بارلىق ئۇرۇق-تۇققان ۋە تونۇش-بىلىشلىرىنىڭ ھاياتى خەتەر ئاستىدا. خىتاي نۆۋەتتە بۇ قايتۇرۇپ ئەكەتكەنلىك » غەلىبىسى» كۈچەپ تەن-تەنە قىلىۋاتىدۇ. مەقستى خەلقىمىزنىڭ يۈرىكىنى مۇجۇش ۋە خەلقئاارا ئادالەتتىن پۈتۈنلەي ئۈمىدسىزلەندۈندۈرۈش. خىتاينىڭ بۇ تۈر ئىجرائات ۋە تەشۋىقاتلىرى، ئۇنىڭ ئىنسان ھەقلىرى مەسىلىسىدە قىلچە ئىلگىرىلىمەيدىغانلىقى، ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقىنى توختۇتۇش خىيالى يوقلۇقى، ئۆتكۈزىۋاتقان ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايىتىدىن قىلچىمۇ گۇناھكارلىق تۇيغۇسى ھېس قىلمايدىغانلىقى ۋە ئەكسىچە ئىپتىخارلىنىدىغانلىقى بىلىنىپ تۇرۇپتۇ. خىتاينىڭ دىكتاتور رېجىمى سەۋەپلىك دۇنياغا كەڭرى يېيىلغان خىتاينىڭ كوۋىد ۋاباسى، دۇنيادا 7 مىليون ئىنساننىڭ جېنىغا زامىن بولغۇنىدەك، خىتاينىڭ ھاكىمىيەت تەبىئىتىدىكى بۇ ياۋۇزلۇقمۇ ، بۈگۈن بىزنىڭ جېنىمىزغا زامىن بولۇۋاتقان بولسا، ئەتە باشقا ئەللەرگىمۇ تولدۇرغۇسىز زىيان-زەخمەتلەرنى ئېلىپ كېلىشى تامامەن مۈمكىن . شۇڭا مەن خەلقئاارا جامائەت ئىچىدىكى ھەقنى ياقلىغۇچى ۋە دۇنيا تېنچلىقىنى كۆزلىگۈچىلەرنى خىتاينىڭ بۇ ياۋۇزلۇقىغا سۈكۈت قىلماسلىققا، خىتاي بىلەن تايلادنىڭ پاناھلانغۇچىلارنى مەجبۇرى قايتۇرۇش زوراۋانلىقىنىڭ مەسئۇلىيىتىنى سۈرۈشتە قىلىشقا ۋە ئۇلارنى جاۋاپكارلىققا تارتىشقا چاقىرىمەن